Zatrudnienie dziecka w firmie z zezwoleniem inspektora pracy
Zatrudnienie dziecka w firmie jest w Polsce wyjątkiem. Kodeks pracy nie pozwala zatrudniać osób poniżej 16 lat, z jedną ścieżką dla 15-latków po szkole podstawowej jako młodocianych. Dla firm reklamowych, kulturalnych, artystycznych i sportowych jest druga ścieżka. Dziecko może pracować po uzyskaniu zezwolenia inspektora pracy i za zgodą rodzica. Poniżej rozróżniamy obie drogi, żebyś nie zaczął pracy bez dokumentu, który kontrola będzie chciała zobaczyć.
Stan na dziś: 2 kandydatów ze zgodą rodzica na kontakt z firmami. Portal dopiero rośnie, więc abonament płacisz za kreator zgodnej oferty, wzory dokumentów, publikację ofert i w wyższych planach ewidencję godzin, a nie za liczbę kandydatów.
Kiedy można zatrudnić dziecko w firmie
Pierwsze pytanie brzmi, czy osoba jest dzieckiem w rozumieniu Kodeksu pracy, czy młodocianym. Od tego zależą dokumenty.
Ma 15 lat i skończoną szkołę podstawową
- Status
- młodociany
- Co musi zrobić firma
- umowa o pracę przy pracach lekkich albo nauce zawodu, orzeczenie lekarskie, zgoda rodzica
Ma 16 lub 17 lat
- Status
- młodociany
- Co musi zrobić firma
- umowa o pracę albo zlecenie, zgoda rodzica, limity godzin
Ma mniej niż 15 lat albo nie skończyła szkoły podstawowej
- Status
- dziecko
- Co musi zrobić firma
- tylko działalność kulturalna, artystyczna, sportowa lub reklamowa, po zezwoleniu inspektora pracy
Chodzi o stałą pracę biurową lub w sklepie
- Status
- dziecko
- Co musi zrobić firma
- niedozwolone, firma szuka starszego kandydata
Dla każdej z tych sytuacji portal odrzuca ofertę, która wychodzi poza limit wieku. Dziecko do 15 lat nie założy konta kandydata. Dla firm, które realizują produkcje i kampanie z udziałem dzieci, zezwolenie inspektora pracy załatwiasz poza portalem, a portal pomaga w pozostałej części formalności.
Jak wygląda zezwolenie inspektora pracy
Zezwolenie wydaje właściwy dla siedziby pracodawcy okręgowy inspektor pracy, na pisemny wniosek firmy. Podstawa to przepisy o zatrudnianiu dzieci w Kodeksie pracy (art. 304⁵ i następne). Do wniosku dołącza się zwykle:
- pisemną zgodę rodzica albo opiekuna prawnego,
- orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań do wykonywania pracy,
- opinię poradni psychologiczno-pedagogicznej,
- opinię dyrektora szkoły, do której dziecko chodzi,
- opis zadania, miejsca i przewidywanego czasu pracy.
W zezwoleniu inspektor określa, jak długo dziecko może pracować, w jakich godzinach i przy jakich zadaniach. To zezwolenie obowiązuje firmę tak samo jak limity z Kodeksu pracy. Jeśli plan zdjęć albo meczu przekracza limit z dokumentu, trzeba wystąpić o nowe zezwolenie, a nie liczyć na tolerancję na planie.
Terminy rozpatrzenia bywają różne w zależności od oddziału PIP, więc wniosek składaj z wyprzedzeniem, nie w tygodniu przed premierą kampanii.
Przykład kampanii reklamowej z udziałem 12-latki
Agencja przygotowuje spot reklamowy sklepu z odzieżą dziecięcą. Do jednego ujęcia potrzebuje 12-letniej modelki na dwa dni zdjęciowe. Zamawia sesję u fotografa, który prowadzi studio z zapleczem, więc szukanie lokalizacji ogranicza się do zarezerwowania miejsca, jak w sesjach przygotowywanych przez Pozer. Agencja składa wniosek do inspektora pracy z trzema tygodniami zapasu, dołącza zgodę matki, orzeczenie lekarskie, opinię szkoły i plan dnia zdjęciowego.
Inspektor wydaje zezwolenie z limitem godzin na planie i przerwami. Plan zdjęć dopasowuje się do niego: każdy dzień zdjęciowy ma zapisane godziny rozpoczęcia i zakończenia, a asystent notuje faktyczną obecność dziecka na planie. Po zakończeniu agencja ma w jednym miejscu zezwolenie, zgodę rodzica i ewidencję godzin, więc kontrola nie znajdzie niczego, czego nie można wykazać.
Gdyby ta sama agencja szukała stałego pomocnika do social mediów, 12-latka nie wchodzi w grę. Wtedy ofertę kieruje do 16 i 17 latków przez portal.
Najczęstsze błędy firm zatrudniających dziecko
- Rozpoczęcie zdjęć przed wydaniem zezwolenia, bo "zgoda rodzica wystarczy". Nie wystarcza przy dziecku.
- Wykorzystanie zezwolenia do innej pracy niż wskazana we wniosku, na przykład drugiego planu zdjęciowego.
- Brak ewidencji godzin na planie i brak przerw, które określił inspektor.
- Uznanie, że dziecko pracuje "po znajomości" i nie jest zatrudnione. Wykonywanie pracy zarobkowej przez dziecko bez zezwolenia jest wykroczeniem po stronie firmy, a kontrola PIP ocenia stan faktyczny, nie nazwę umowy.
- Mylenie dziecka z młodocianym. 15-latek po szkole podstawowej przy lekkiej pracy ma inną ścieżkę niż dziecko poniżej 15 lat, a kryterium jest ukończenie szkoły i wiek.
Gdy wątpliwości dotyczą 15-latka, którego chcesz zatrudnić na stałe, zajrzyj do poradnika czy można zatrudnić 15 latka i na stronę zatrudnienie nieletniego.
Jak portal pomaga firmie, która pracuje z młodymi
- 01 Wybierasz plan w cenniku i zakładasz konto firmy.
- 02 Dla pracy 15 do 17 latków publikujesz ofertę w kreatorze. Kreator blokuje godziny ponad limit i zadania z listy prac wzbronionych, opisanej w poradniku prace wzbronione młodocianym.
- 03 Zespół serwisu zapisuje zgodę rodzica, zanim kandydat zobaczy ofertę.
- 04 Dokumenty ucznia, w tym zezwolenia, orzeczenia i ewidencję godzin, trzymasz w jednej teczce. Przy umowie o pracę z młodocianym pomaga strona umowa o pracę z młodocianym.
Całość publikacji ofert opisuje strona ogłoszenie o pracę dla młodzieży.
Gdzie sprawdzić przepisy
Zasady zatrudniania dzieci i młodocianych zawiera dział dziewiąty Kodeksu pracy oraz przepisy o zezwoleniach w sprawie pracy dzieci w działalności artystycznej i reklamowej. Aktualne teksty znajdziesz w Internetowym Systemie Aktów Prawnych. Informacje o wnioskach i właściwym okręgowym inspektoracie pracy podaje Państwowa Inspekcja Pracy. Przed wnioskiem sprawdź aktualny wykaz wymaganych dokumentów w swoim oddziale.
Pytania o zatrudnienie dziecka w firmie
Czy można zatrudnić dziecko w firmie
Tak, ale tylko w działalności kulturalnej, artystycznej, sportowej lub reklamowej i po uzyskaniu zezwolenia właściwego inspektora pracy oraz zgody rodzica. Do pozostałych prac dzieci nie są zatrudniane.
Kto wydaje zezwolenie na pracę dziecka
Okręgowy inspektor pracy właściwy dla siedziby pracodawcy. Wniosek składa firma, a dołącza do niego zgodę rodzica, orzeczenie lekarskie i opinie poradni oraz szkoły.
Od ilu lat można zatrudnić dziecko na stałe
Na umowę o pracę od 15. urodzin, pod warunkiem ukończenia szkoły podstawowej. Jest to wtedy młodociany, który wykonuje prace lekkie albo uczy się zawodu.
Czy rodzic może zastąpić zezwolenie inspektora
Nie. Zgoda rodzica jest wymagana, ale przy pracy dziecka poniżej 16 lat nie zastępuje zezwolenia inspektora pracy.
Czy dziecko może pracować na umowie zlecenia
Przy dziecku nie liczy się nazwa umowy, tylko charakter pracy. Praca zarobkowa dziecka wymaga zezwolenia inspektora pracy bez względu na to, czy firma nazwie ją zleceniem czy umową o pracę.