Zatrudnienie młodocianego krok po kroku, poradnik dla pracodawcy
Zatrudnianie młodocianych to osobny dział Kodeksu pracy (dział dziewiąty, art. 190 do 206). Większość obowiązków jest prosta, ale łatwo pominąć jeden z nich, a kontrola PIP sprawdza je wszystkie. Poniżej opisujemy kolejne kroki tak, jak wykonuje się je przy pierwszym zatrudnieniu osoby od 15 do 17 lat do pracy zdalnej albo biurowej.
Stan na dziś: 2 kandydatów ze zgodą rodzica na kontakt z firmami. Portal dopiero rośnie, więc abonament płacisz za kreator zgodnej oferty, wzory dokumentów, publikację ofert i w wyższych planach ewidencję godzin, a nie za liczbę kandydatów.
Zatrudnianie młodocianych, kogo dotyczą przepisy
Młodocianym jest osoba, która ukończyła 15 lat, a nie przekroczyła 18 lat (art. 190). Zatrudnić można młodocianego, który ukończył co najmniej szkołę podstawową i przedstawi świadectwo lekarskie, że praca nie zagraża jego zdrowiu (art. 191). Młodociany bez kwalifikacji zawodowych może być zatrudniony w celu przygotowania zawodowego albo przy pracach lekkich. Ten poradnik dotyczy prac lekkich, bo to one obejmują pracę zdalną i biurową.
Krok 1. Wykaz prac lekkich
Pracodawca ustala wykaz prac lekkich dopuszczonych dla młodocianych i przedkłada go do zatwierdzenia okręgowemu inspektorowi pracy właściwemu dla siedziby firmy, po wcześniejszej zgodzie lekarza medycyny pracy (art. 200¹ § 3). Kolejność kroków i przykładowe opisy zadań zebraliśmy na stronie wykaz prac lekkich dla młodocianych. Wykaz powinien opisywać konkretne zadania, na przykład „przygotowanie propozycji treści do mediów społecznościowych przy komputerze”, „testowanie aplikacji mobilnej według scenariusza”. Wykaz włącza się do regulaminu pracy, a jeśli go nie ma, młodocianego zapoznaje się z nim przed podjęciem pracy.
Krok 2. Badania lekarskie
Przed dopuszczeniem do pracy młodociany przechodzi badanie wstępne u lekarza medycyny pracy, na koszt pracodawcy (art. 201). Badania okresowe i kontrolne obowiązują tak samo jak u dorosłych. Przy pracy zdalnej badanie dotyczy też stanowiska z monitorem ekranowym.
Krok 3. Umowa o pracę
Umowa jest pisemna i wskazuje między innymi rodzaj pracy z wykazu prac lekkich, wymiar czasu pracy, wynagrodzenie i miejsce pracy, przy pracy zdalnej z uzgodnieniem jej zasad. Wynagrodzenie nie może być niższe niż proporcjonalna część minimalnego wynagrodzenia, a stawka godzinowa niższa niż minimalna stawka, w 2026 roku 31,40 zł brutto. Na naszym portalu wzór umowy jest częścią każdej oferty, a rodzic kandydata widzi go przed podpisem.
Krok 4. Czas pracy młodocianego
Rok szkolny, tydzień
- Granica
- 12 godzin
- Przepis
- art. 200²
Rok szkolny, dzień nauki
- Granica
- 2 godziny
- Przepis
- art. 200²
Ferie i wakacje
- Granica
- 7 godzin dziennie, 35 tygodniowo
- Przepis
- art. 200²
Ferie i wakacje przed 16. urodzinami
- Granica
- 6 godzin dziennie
- Przepis
- art. 200²
Przerwa
- Granica
- 30 minut przy dniu dłuższym niż 4,5 godziny
- Przepis
- art. 202
Odpoczynek dobowy
- Granica
- co najmniej 14 godzin
- Przepis
- art. 202
Pora nocna i nadgodziny
- Granica
- zakazane, pora nocna od 22 do 6
- Przepis
- art. 203
Kreator ofert na portalu oznacza każde przekroczenie, zanim oferta trafi do moderacji.
Krok 5. Szkolenie BHP i prace wzbronione
Młodociany przechodzi szkolenie wstępne BHP. Nie wolno zlecać mu prac wzbronionych, wymienionych w rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie wykazu prac wzbronionych młodocianym (art. 204). Przy pracy zdalnej i biurowej najczęstszym ryzykiem jest czas przy monitorze, dlatego wykaz prac lekkich powinien przewidywać przerwy. Listę prac wzbronionych omawia poradnik prace wzbronione młodocianym.
Krok 6. Ewidencja i urlop
Pracodawca prowadzi ewidencję czasu pracy młodocianego. Po 6 miesiącach od rozpoczęcia pierwszej pracy młodociany nabywa prawo do 12 dni roboczych urlopu, a po roku do 26 dni (art. 205). Uczniowi szkoły udziela się urlopu w okresie ferii szkolnych. W portalu ewidencja godzin ostrzega, zanim przekroczysz limit.
Zatrudnienie młodocianych a Kodeks pracy, kary
Za naruszenie przepisów o zatrudnianiu młodocianych grozi grzywna od 1 000 do 30 000 zł (art. 281 i 283 Kodeksu pracy). Najczęstsze ustalenia kontroli to brak zatwierdzonego wykazu prac lekkich, praca w dni nauki ponad 2 godziny, brak badań i praca po 22.
A jeśli chcesz podpisać umowę zlecenia
Umowa zlecenia z młodocianym ma osobne zasady, zwłaszcza przed 16. urodzinami. Opisujemy je w poradniku zatrudnienie młodocianego na umowę zlecenie. Osobno opisaliśmy też zatrudnienie 16 latka i 17 latka oraz pytanie, czy można zatrudnić 15 latka.
Opublikuj zgodną ofertę
Kreator na stronie dla pracodawców sprawdza godziny, umowę i zadania, a abonament od 99 zł netto miesięcznie przy rozliczeniu rocznym daje gotowe wzory dokumentów. Zobacz cennik albo wróć na stronę główną.
Pytania o zatrudnienie młodocianego
Czy młodociany może pracować zdalnie
Tak. Przepisy o pracy zdalnej nie wyłączają młodocianych, a limity czasu pracy i wykaz prac lekkich obowiązują tak samo jak w biurze.
Kto zatwierdza wykaz prac lekkich
Okręgowy inspektor pracy właściwy dla siedziby pracodawcy.
Czy młodocianemu przysługuje minimalne wynagrodzenie
Tak, przy pracach lekkich na umowie o pracę wynagrodzenie nie może być niższe niż proporcjonalna część minimalnego wynagrodzenia.