Badania lekarskie młodocianego pracownika są obowiązkowe przed pierwszym dniem pracy, a ich koszt w całości ponosi pracodawca. Firma wystawia skierowanie, lekarz medycyny pracy wydaje orzeczenie, a bez niego nie wolno dopuścić ucznia do pracy. Poniżej opisujemy kolejność kroków, koszty po stronie firmy i błędy, które wychodzą przy kontroli PIP.
Kto płaci za badania lekarskie młodocianego pracownika
Płaci pracodawca. Kodeks pracy stanowi, że koszty badań wstępnych, okresowych i kontrolnych ponosi firma, a nie pracownik ani jego rodzic. Dotyczy to też umowy na kilka tygodni wakacji. Jeśli uczeń wykłada pieniądze z własnej kieszeni, firma musi mu je zwrócić. Za czas badania uczeń zachowuje prawo do wynagrodzenia, a przy badaniu poza miejscowością pracy firma zwraca koszty dojazdu.
Cennik przychodni medycyny pracy jest różny w każdym mieście, więc cenę badania ustal bezpośrednio z placówką, z którą masz umowę.
Kiedy młodociany musi się zbadać
Badanie wstępne jest wymagane przed rozpoczęciem pracy na umowie o pracę. Dotyczy każdego młodocianego, także zatrudnionego przy pracach lekkich na lato. Kolejne badania okresowe i kontrolne wyznacza lekarz w orzeczeniu. Badanie kontrolne jest potrzebne po dłuższej chorobie, gdy trwała ponad 30 dni.
Przy umowie zlecenia Kodeks pracy nie nakazuje badań, ale gdy zadania są uciążliwe, firma i tak powinna sprawdzić, czy uczeń może je wykonywać. Różnice między umowami zebraliśmy na stronie umowa zlecenie z młodocianym.
Jak przeprowadzić badania krok po kroku
- 01 Ustal stanowisko i opisz warunki pracy, czyli czynniki, które występują, nawet jeśli jest to praca przy laptopie.
- 02 Wystaw skierowanie na badania wstępne z danymi firmy, ucznia i opisem stanowiska.
- 03 Uczeń z rodzicem idzie do lekarza medycyny pracy. Rodzic powinien być obecny, bo uczeń nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych.
- 04 Lekarz wydaje orzeczenie o braku przeciwwskazań do pracy albo o przeciwwskazaniach.
- 05 Wkładasz orzeczenie do akt osobowych i dopiero potem dopuszczasz ucznia do pracy.
- 06 Zapisujesz termin następnego badania, żeby orzeczenie nie wygasło w trakcie umowy.
Do tego dochodzą szkolenie wstępne BHP i zgoda rodzica. Cały zestaw dokumentów na lato opisuje strona zatrudnienie ucznia na wakacje.
Co wpisać w skierowaniu i co zrobić z orzeczeniem
W skierowaniu opisz rodzaj pracy, czynniki szkodliwe lub uciążliwe, jeśli występują, oraz wymiar godzin. Lekarz ocenia zdolność do pracy w tych warunkach, więc ogólne "praca biurowa" bez szczegółów może skończyć się dopiskiem o konieczności uzupełnienia danych. Jeśli lekarz stwierdzi przeciwwskazania, nie wolno zatrudnić ucznia na tym stanowisku. Orzeczenie z ograniczeniami (na przykład zakaz pracy w nocy) musisz wpisać do grafiku, bo kontrola sprawdza zgodność jednego z drugim.
Prace, które młodocianym są wzbronione niezależnie od orzeczenia, są w poradniku prace wzbronione młodocianym.
Ile to kosztuje firmę i jak to policzyć
Pełny rachunek za ucznia, z pensją i składkami, policzyliśmy w poradniku koszt zatrudnienia młodocianego pracownika. Na koszt składa się cena badania, wynagrodzenie za czas badania i ewentualny dojazd. Przy jednym uczniu to niewielka kwota. Przy lecie z kilkunastoma uczniami robi się z tego lista skierowań, terminów i orzeczeń, których pilnowanie zajmuje więcej czasu niż samo badanie. Warto też zaplanować badania z wyprzedzeniem, bo w czerwcu przychodnie mają kolejki, a uczeń bez orzeczenia w pierwszym dniu lipca nie zacznie pracy.
Jeśli grafik i godziny wynikają z ustalonego układu pracy, pomocne bywa narzędzie do planowania, na przykład grafik pracy zgodny z Kodeksem pracy, który pilnuje odpoczynków i godzin w całej załodze.
Najczęstsze błędy z badaniami młodocianych
- Dopuszczenie ucznia do pracy "na próbę", zanim lekarz wyda orzeczenie.
- Przerzucenie kosztu badania na rodzica.
- Skierowanie bez opisu stanowiska.
- Orzeczenie, które wygasło w trakcie umowy.
- Brak orzeczenia w aktach osobowych, bo uczeń zostawił je w domu.
- Ignorowanie zaleceń lekarza, na przykład zakazu pracy po południu.
Jak portal pomaga pilnować badań i dokumentów
W portalu każdy uczeń ma kartę z terminami: badania, szkolenie BHP, zgoda rodzica, umowa i ewidencja godzin. Kreator oferty nie pozwala opublikować zadania z listy prac wzbronionych ani grafiku ponad limit. Wzory umów i skierowań są dopasowane do oferty. Zakres planów znajdziesz w cenniku.
Pytania o badania młodocianych
Kto płaci za badania lekarskie młodocianego
Pracodawca. Kodeks pracy nakłada na firmę koszty badań wstępnych, okresowych i kontrolnych. Uczeń i rodzic nie dopłacają, a jeśli zapłacą, firma zwraca im pieniądze.
Czy 15-latek na wakacje potrzebuje badań
Tak, jeśli pracuje na umowie o pracę. Badanie wstępne jest warunkiem dopuszczenia do pracy, także przy kilku tygodniach lata. Bez orzeczenia lekarza nie wolno zacząć.
Jak długo ważne jest orzeczenie lekarskie młodocianego
Do terminu, który lekarz wpisuje w orzeczeniu. Po jego upływie potrzebne jest badanie okresowe, więc zapisz datę w ewidencji i zaplanuj wizytę wcześniej.
Czy rodzic musi iść z dzieckiem na badania
Powinien, bo uczeń poniżej 18 lat ma ograniczoną zdolność do czynności prawnych, a lekarz zbiera wywiad i oświadczenia. Przychodnie zwykle wymagają obecności rodzica lub pisemnej zgody.
Przygotuj dokumenty ucznia bez błędów
Opisz stanowisko w kreatorze, a portal zaznaczy, co musi być gotowe przed pierwszym dniem. Zacznij od strony dla pracodawców albo od poradnika czy można zatrudnić 15 latka.