Przejdź do treści

Badania lekarskie młodocianego pracownika, kto płaci i kiedy zacząć pracę

Uśmiechnięta młoda osoba pracuje przy laptopie w jasnym biurze z roślinami

Badania lekarskie młodocianego pracownika są obowiązkowe przed pierwszym dniem pracy, a ich koszt w całości ponosi pracodawca. Firma wystawia skierowanie, lekarz medycyny pracy wydaje orzeczenie, a bez niego nie wolno dopuścić ucznia do pracy. Poniżej opisujemy kolejność kroków, koszty po stronie firmy i błędy, które wychodzą przy kontroli PIP.

Kto płaci za badania lekarskie młodocianego pracownika

Płaci pracodawca. Kodeks pracy stanowi, że koszty badań wstępnych, okresowych i kontrolnych ponosi firma, a nie pracownik ani jego rodzic. Dotyczy to też umowy na kilka tygodni wakacji. Jeśli uczeń wykłada pieniądze z własnej kieszeni, firma musi mu je zwrócić. Za czas badania uczeń zachowuje prawo do wynagrodzenia, a przy badaniu poza miejscowością pracy firma zwraca koszty dojazdu.

Cennik przychodni medycyny pracy jest różny w każdym mieście, więc cenę badania ustal bezpośrednio z placówką, z którą masz umowę.

Kiedy młodociany musi się zbadać

Badanie wstępne jest wymagane przed rozpoczęciem pracy na umowie o pracę. Dotyczy każdego młodocianego, także zatrudnionego przy pracach lekkich na lato. Kolejne badania okresowe i kontrolne wyznacza lekarz w orzeczeniu. Badanie kontrolne jest potrzebne po dłuższej chorobie, gdy trwała ponad 30 dni.

Przy umowie zlecenia Kodeks pracy nie nakazuje badań, ale gdy zadania są uciążliwe, firma i tak powinna sprawdzić, czy uczeń może je wykonywać. Różnice między umowami zebraliśmy na stronie umowa zlecenie z młodocianym.

Jak przeprowadzić badania krok po kroku

  1. 01 Ustal stanowisko i opisz warunki pracy, czyli czynniki, które występują, nawet jeśli jest to praca przy laptopie.
  2. 02 Wystaw skierowanie na badania wstępne z danymi firmy, ucznia i opisem stanowiska.
  3. 03 Uczeń z rodzicem idzie do lekarza medycyny pracy. Rodzic powinien być obecny, bo uczeń nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych.
  4. 04 Lekarz wydaje orzeczenie o braku przeciwwskazań do pracy albo o przeciwwskazaniach.
  5. 05 Wkładasz orzeczenie do akt osobowych i dopiero potem dopuszczasz ucznia do pracy.
  6. 06 Zapisujesz termin następnego badania, żeby orzeczenie nie wygasło w trakcie umowy.

Do tego dochodzą szkolenie wstępne BHP i zgoda rodzica. Cały zestaw dokumentów na lato opisuje strona zatrudnienie ucznia na wakacje.

Co wpisać w skierowaniu i co zrobić z orzeczeniem

W skierowaniu opisz rodzaj pracy, czynniki szkodliwe lub uciążliwe, jeśli występują, oraz wymiar godzin. Lekarz ocenia zdolność do pracy w tych warunkach, więc ogólne "praca biurowa" bez szczegółów może skończyć się dopiskiem o konieczności uzupełnienia danych. Jeśli lekarz stwierdzi przeciwwskazania, nie wolno zatrudnić ucznia na tym stanowisku. Orzeczenie z ograniczeniami (na przykład zakaz pracy w nocy) musisz wpisać do grafiku, bo kontrola sprawdza zgodność jednego z drugim.

Prace, które młodocianym są wzbronione niezależnie od orzeczenia, są w poradniku prace wzbronione młodocianym.

Ile to kosztuje firmę i jak to policzyć

Pełny rachunek za ucznia, z pensją i składkami, policzyliśmy w poradniku koszt zatrudnienia młodocianego pracownika. Na koszt składa się cena badania, wynagrodzenie za czas badania i ewentualny dojazd. Przy jednym uczniu to niewielka kwota. Przy lecie z kilkunastoma uczniami robi się z tego lista skierowań, terminów i orzeczeń, których pilnowanie zajmuje więcej czasu niż samo badanie. Warto też zaplanować badania z wyprzedzeniem, bo w czerwcu przychodnie mają kolejki, a uczeń bez orzeczenia w pierwszym dniu lipca nie zacznie pracy.

Jeśli grafik i godziny wynikają z ustalonego układu pracy, pomocne bywa narzędzie do planowania, na przykład grafik pracy zgodny z Kodeksem pracy, który pilnuje odpoczynków i godzin w całej załodze.

Najczęstsze błędy z badaniami młodocianych

  • Dopuszczenie ucznia do pracy "na próbę", zanim lekarz wyda orzeczenie.
  • Przerzucenie kosztu badania na rodzica.
  • Skierowanie bez opisu stanowiska.
  • Orzeczenie, które wygasło w trakcie umowy.
  • Brak orzeczenia w aktach osobowych, bo uczeń zostawił je w domu.
  • Ignorowanie zaleceń lekarza, na przykład zakazu pracy po południu.

Jak portal pomaga pilnować badań i dokumentów

W portalu każdy uczeń ma kartę z terminami: badania, szkolenie BHP, zgoda rodzica, umowa i ewidencja godzin. Kreator oferty nie pozwala opublikować zadania z listy prac wzbronionych ani grafiku ponad limit. Wzory umów i skierowań są dopasowane do oferty. Zakres planów znajdziesz w cenniku.

Pytania o badania młodocianych

Kto płaci za badania lekarskie młodocianego

Pracodawca. Kodeks pracy nakłada na firmę koszty badań wstępnych, okresowych i kontrolnych. Uczeń i rodzic nie dopłacają, a jeśli zapłacą, firma zwraca im pieniądze.

Czy 15-latek na wakacje potrzebuje badań

Tak, jeśli pracuje na umowie o pracę. Badanie wstępne jest warunkiem dopuszczenia do pracy, także przy kilku tygodniach lata. Bez orzeczenia lekarza nie wolno zacząć.

Jak długo ważne jest orzeczenie lekarskie młodocianego

Do terminu, który lekarz wpisuje w orzeczeniu. Po jego upływie potrzebne jest badanie okresowe, więc zapisz datę w ewidencji i zaplanuj wizytę wcześniej.

Czy rodzic musi iść z dzieckiem na badania

Powinien, bo uczeń poniżej 18 lat ma ograniczoną zdolność do czynności prawnych, a lekarz zbiera wywiad i oświadczenia. Przychodnie zwykle wymagają obecności rodzica lub pisemnej zgody.

Przygotuj dokumenty ucznia bez błędów

Opisz stanowisko w kreatorze, a portal zaznaczy, co musi być gotowe przed pierwszym dniem. Zacznij od strony dla pracodawców albo od poradnika czy można zatrudnić 15 latka.