Rozwiązanie umowy z młodocianym pracownikiem wymaga od firmy większej ostrożności niż przy dorosłym, bo przy umowie w celu przygotowania zawodowego Kodeks pracy dopuszcza wypowiedzenie tylko z wymienionych przyczyn. Przy zwykłej umowie o pracę z uczniem obowiązują ogólne zasady, ale spór kończy się zwykle w sądzie pracy, jeśli dokumenty są niekompletne. Poniżej opisujemy, jakie masz możliwości, jak je zapisać i co zrobić z urlopem, ewidencją i świadectwem pracy.
Kiedy można rozwiązać umowę z młodocianym
Najpierw ustal, jaki rodzaj umowy masz w aktach, bo od tego zależy cała procedura.
Umowa w celu przygotowania zawodowego
- Czy można wypowiedzieć
- tylko z przyczyn wskazanych w Kodeksie pracy, między innymi likwidacja lub upadłość pracodawcy, reorganizacja uniemożliwiająca szkolenie albo brak przydatności do zawodu
- Na co uważać
- przyczyna musi być prawdziwa i opisana w piśmie
Umowa o pracę na zwykłych zasadach, czas nieokreślony
- Czy można wypowiedzieć
- tak, na ogólnych zasadach z podaniem przyczyny
- Na co uważać
- okresy wypowiedzenia zależą od stażu
Umowa na okres próbny
- Czy można wypowiedzieć
- tak, w krótkim okresie wypowiedzenia
- Na co uważać
- termin i forma pisemna
Umowa na czas określony
- Czy można wypowiedzieć
- zwykle wygasa z upływem terminu, wcześniej tylko za wypowiedzeniem, jeśli tak zapisano
- Na co uważać
- sprawdź klauzulę o wypowiedzeniu
Porozumienie stron
- Czy można wypowiedzieć
- zawsze, za zgodą ucznia i rodzica
- Na co uważać
- forma pisemna, najlepiej z podpisem opiekuna
Wiek pracownika nie zmienia samej zasady, ale w praktyce oznacza, że wszystko, co firma wysyła uczniowi, powinna przeczytać także osoba, która wyraziła zgodę na zatrudnienie. Przepisy dotyczące przyczyn wypowiedzenia umowy z młodocianym znajdziesz w dziale dziewiątym Kodeksu pracy (art. 194 do 196), dostępnym w Internetowym Systemie Aktów Prawnych.
Jakie przyczyny dopuszcza Kodeks pracy przy przygotowaniu zawodowym
Przy umowie w celu przygotowania zawodowego wypowiedzenie przez pracodawcę nie jest możliwe z dowolnego powodu. Źródła opisujące przepisy wymieniają między innymi:
- ogłoszenie upadłości lub likwidację pracodawcy,
- reorganizację zakładu, która uniemożliwia dalsze przygotowanie zawodowe,
- stwierdzenie, że młodociany nie nadaje się do pracy, w której zakresie się szkoli.
Jeśli powodem są uchybienia ucznia, Kodeks wymaga wcześniejszego stosowania środków wychowawczych, więc w aktach powinny być wcześniejsze rozmowy, uwagi i ostrzeżenia. Dokładne brzmienie przesłanek i ich zmiany sprawdź w aktualnym tekście ustawy, bo przepisy bywały nowelizowane. Zanim wyślesz wypowiedzenie, porównaj je z poradą kadrowej lub prawnika.
Jak krok po kroku rozwiązać umowę z młodocianym
- 01 Sprawdź w aktach rodzaj umowy, datę rozpoczęcia i zapisy o wypowiedzeniu.
- 02 Ustal podstawę. Przy przygotowaniu zawodowego musi to być przyczyna z listy Kodeksu pracy, przy zwykłej umowie wystarczy uzasadniona przyczyna.
- 03 Przygotuj pismo. Wypowiedzenie ma formę pisemną, wskazuje przyczynę i zawiera pouczenie o prawie odwołania do sądu pracy w terminie 7 dni od doręczenia.
- 04 Poinformuj ucznia i przedstawiciela ustawowego, najlepiej osobiście lub listem poleconym.
- 05 Rozlicz urlop, godziny i wynagrodzenie do ostatniego dnia.
- 06 Wydaj świadectwo pracy w ostatnim dniu zatrudnienia.
- 07 Zamknij ewidencję czasu pracy i odłóż dokumenty do akt osobowych.
Każdy z tych kroków zostawia ślad, który broni firmę, jeśli kontrola zapyta o powód zakończenia współpracy. Zasady urlopu opisuje osobny poradnik urlop młodocianego pracownika, a zapisy godzin znajdziesz w tekście ewidencja czasu pracy młodocianego pracownika. Dokument na koniec współpracy opisuje poradnik świadectwo pracy młodocianego pracownika.
Przykład zakończenia współpracy z uczniem na umowie o pracę
Agencja social media zatrudnia 16-latka na umowę o pracę na czas określony do końca czerwca. W marcu uczeń przestaje wywiązywać się z zadań i opuszcza kilka zmian. Firma najpierw rozmawia z nim i opiekunem, zapisuje ustalenia w notatce, potem wysyła pisemną uwagę. Gdy sytuacja się powtarza, zawiera z uczniem i rodzicem porozumienie stron z datą końca umowy 31 marca. W dniu zakończenia wydaje świadectwo pracy, rozlicza 4 dni niewykorzystanego urlopu ekwiwalentem i zamyka ewidencję. Porozumienie stron było tu najspokojniejszą drogą, bo uniknięto sporu o przyczynę i terminy odwołania. Firma ma teczkę, w której każdy dokument jest datowany i podpisany.
Co z urlopem i świadectwem pracy przy zakończeniu umowy
Niewykorzystany urlop wypoczynkowy młodocianego przy rozwiązaniu umowy rozlicza się tak jak u dorosłych, czyli firma wypłaca ekwiwalent albo udziela urlopu w okresie wypowiedzenia. Świadectwo pracy wydajesz w dniu zakończenia umowy, a jeśli nie możesz go wręczyć, wysyłasz je pocztą w ciągu 7 dni. Jeśli uczeń kontynuuje naukę, w świadectwie zapisujesz tylko fakty o zatrudnieniu, bez ocen.
Najczęstsze błędy przy rozwiązaniu umowy z uczniem
- Wypowiedzenie umowy o przygotowanie zawodowe z przyczyny, której Kodeks nie przewiduje.
- Brak pouczenia o odwołaniu do sądu pracy.
- Rozmowa tylko z uczniem, bez informacji dla rodzica lub opiekuna.
- Brak wcześniejszych środków wychowawczych w aktach, gdy powodem jest zachowanie.
- Zapomniany ekwiwalent za urlop albo niewydane świadectwo pracy.
- Ewidencja godzin niezamknięta lub niekompletna.
Jak portal pomaga uporządkować dokumenty zatrudnienia ucznia
Rozwiązanie umowy jest łatwiejsze, gdy cała teczka jest ułożona od pierwszego dnia. W portalu dla firm trzymasz w jednym panelu zgodę rodzica, badania, szkolenie BHP i ewidencję godzin, więc przy zakończeniu współpracy nie szukasz dokumentów po skrzynkach. Plan wybierzesz w cenniku, a jeśli dopiero zaczynasz, zobacz stronę umowa o pracę z młodocianym oraz zatrudnienie młodocianego. Przed zatrudnieniem kolejnego ucznia możesz od razu opublikować ofertę na stronie ogłoszenie o pracę dla młodzieży.
Pytania o rozwiązanie umowy z młodocianym
Czy pracodawca może zwolnić młodocianego
Tak, ale zasady zależą od rodzaju umowy. Przy umowie w celu przygotowania zawodowego wypowiedzenie jest dopuszczalne tylko z przyczyn wskazanych w Kodeksie pracy, a przy zwykłej umowie obowiązują ogólne reguły z podaniem przyczyny na piśmie.
Czy młodociany może sam rozwiązać umowę
Tak. Może złożyć wypowiedzenie na piśmie, a umowę można też rozwiązać za porozumieniem stron. Przy nieletnim warto, żeby dokument podpisał także rodzic lub opiekun.
Czy trzeba pouczyć młodocianego o odwołaniu do sądu
Tak. Pisemne wypowiedzenie powinno zawierać pouczenie o możliwości odwołania do sądu pracy. Termin liczy się od dnia doręczenia pisma, więc zachowaj dowód odbioru.
Co z urlopem przy rozwiązaniu umowy
Niewykorzystany urlop rozlicza się jak u dorosłych. Firma udziela go w okresie wypowiedzenia albo wypłaca ekwiwalent, a rozliczenie zapisuje w aktach.
Jak portal pomaga przy dokumentach ucznia
Zgoda rodzica, badania, szkolenie BHP i ewidencja godzin są w jednym panelu firmy, więc przy zakończeniu współpracy masz komplet dokumentów pod ręką.